Jedna z najważniejszych bogiń greckich, zaliczana do „dwunastki olimpijskiej”. Była córką Kronosa
Rei, a siostrą Zeusa, Posejdona i Hadesa. Z Zeusem miała córkę Korę (Persefonę). Kiedy Hades porwał Korę, bogini poszukiwała jej w wielu krajach, aż osiedliła się w Eleuzis (koło Aten).
Metanejra, żona miejscowego króla Keleosa, uczyniła ją piastunką swego syna Demofonta (lub Triptolemosa). W czasie nieobecności bogini na Olimpie przyroda na ziemi zamarła i Zeus musiał nakazać Hadesowi, aby oddał Persefonę, przynajmniej na pewien okres. Wówczas D. nauczyła Triptolemosa uprawy roli i powierzyła mu misję rozpowszechniania tej umiejętności na całym świecie. Wprowadziła też w Eleuzis misteria, w które wtajemniczyła Eumolposa, Keleosa i Triptolemosa. D. była boginią pól, urodzaju oraz wszystkich prac związanych z uprawą roli. Główne i najstarsze centrum jej kultu znajdowało się w Eleuzis. Co roku jesienią odbywały się tam słynne misteria (dostępne tylko dla wtajemniczonych), których najważniejszym momentem było odtwarzanie mitu o porwaniu Kory, o smutku matki oraz o powrocie Kory z podziemia. Podstawą misteriów była idea nieśmiertelności duszy ludzkiej, a udział w tych uroczystościach miał zapewnić urodzaj ziemi, oczyszczenie z grzechów oraz szczęśliwe życie po śmierci. Zasięg ogólnogrecki miało również święto Tes- moforie, obchodzone w porze siewów wyłącznie przez kobiety. Święto to miało związek z przydomkiem Tesmóforos („Prawodawczym”), pod którym czczono D. w wielu miejscowościach (np. w Trojdzenie, Megarze, Tebach, w Efezie, na Eginie, na Paros). Kult D. występował głównie na nizinnych, żyznych równinach, a więc wszędzie tam, gdzie dominowała uprawa roli (Sycylia, italska Kampania, Tracja, Kreta). Często na tych terenach przejmowano z Eleuzis obrzędy misteryjne (np. w Hermione, Megalopolis, Keleaj koło Filus, na przylądku Myka- le), wznosząc tam równocześnie świątynię D. Eleuzyńskiej. Boginię przedstawiano jako poważną niewiastę z wieńcem kłosów na głowie, z sierpem lub koszem owoców w ręce, w towarzystwie Kory lub Triptolemosa (któremu podaje garść kłosów). Atrybutami D. były: kłos, mak i narcyz, a ze zwierząt – żuraw. W ofierze składano najczęściej krowy, maciory, owce i miód. Zob. też Ceres.

Add Your Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *