ANUBIS (eg. Inpw – „Książę”, „Dziedzic”)

Egipskie bóstwo sepulkralne, patron balsamiarzy, opiekun cmentarzy, psiogłowy strażnik grobów. Pierwsze inskrypcje mówiące o A. to inskrypcje ofiarnicze z czasów Starego Państwa. W mit. A. jest nieprawym synem Ozyrysa z jego związku z boginią Neftydą. Po zabójstwie Ozyrysa pomaga Izydzie w ponownym złożeniu i ożywieniu jego zwłok, co czyni go prekursorem mumifikacji. Kiedy Ozyr...
Read More

ANNARUMENZI

W mit. luwijskiej bóstwa opiekuńcze identyfikowane później z hetyckimi Innarawantes. ANSZAR (bab.) - w mit. babilońskiej imię boga nieba Anu ( An) odnoszone później do boga Księżyca Nanny. W poemacie Enuma elisz (druga poł. II tysiącl. p.n.e.) A. jest ojcem Anu, którego matką jest Kiszar. W kulcie bóstwo to nie występuje. W I tysiącl. p.n.e. imię A. odnoszono do Aszura, który ...
Read More

ANDAJ

Litewski bóg wymieniany na pierwszym miejscu w Kronice Malalasa i Latopisie Hipackim w postaci N nadeevi, któremu składano ofiary w lasach. Prawd, związany z wężami i kultami domowymi oraz z dotrzymywaniem przysiąg. Jako władca magii i wiedzy czarodziejskiej, związany ze sferą nocy i przeciwstawiany Dievasowi, stanowi odpowiednik indyjskiego - Waruny. ANDRASTE, Andate - brytańs...
Read More

ANAT ugar. ‚Anat

Kananejska bogini miłości, płodności, krwawej walki i łowów. Kult A. występuje już u Amorytów w III tysiącl. p.n.e. Wspominają o niej teksty z Mari z XVIII w. p.n.e. Najobszerniej mówią o A. mitologiczne poematy z Ugarit z XIV w. p.n.e. W tekstach tych A. przedstawiona jest jako siostra boga Baala (syna Daga- na), chociaż równocześnie jest ona córką Ela. Nazywana jest Dziewicą,...
Read More

AN (sumer. „Niebo”), Anu (bab.)

Bóg nieba, wyliczany na naczelnym miejscu panteonu sumeryjskiego, począwszy od ok. poł. tys. p.n.e., a potem panteonu babilońsko-asyryjskiego. W babilońskim eposie Enuma elisz bóg A. jest przedstawiony jako syn Ansza- ra i Kiszar. Jako ojciec bogów zamieszkuje niebiosa. Wg eposu Gilgamesz i Enkidu w świecie podziemnym, za jego sprawą narodziły się Anunaki. Małżonką jego była U...
Read More

AMON (eg. Imn – „Ukryty”)

W starożytnym Egipcie jeden z najważniejszych przejawów panenteistycznego Wielkiego Boga. Już w Tekstach Piramid A. i jego żeńska partnerka Amaunet wymieniani są jako prabogowie. W koncepcjach hermopolitańskich para ta jest ostatnim etapem emanowania z Nunu bytów poprzedzających stworzenie pierwszej widzialnej rzeczywistości - światła ( Atum), najdoskonalszym ogniwem tajemnicze...
Read More

AMITABHA (sanskr. Amitabha – „Budda Nieskończonego Blasku”)

W powstałych jeszcze w Chinach nurtach, zwanych buddyzmem „Czystej Krainy” (Tsiung t’u), tradycja związana z tym Buddą była szczególnie popularna, podobnie stało się w Japonii, gdzie był znany pod nazwą Buddy Amidy. Amidyści zaczęli uważać, że do uzyskania zbawienia wystarczy niezłomna wiara we współczucie Buddy, który w momencie śmierci wyśle promień łaski i przeniesie umarłeg...
Read More

AMERTAT (śr. pers. Amurdad, n. pers. Mordad, wed. amrta)

W rei. zoroastryjskiej jeden z 6 - Amesza Spentów, w świecie fizycznym przejawia się w drzewach i roślinach. Jej obrazem jest kosmiczne drzewo, najprawdopodobniej „Drzewo Białej Haomy”, którego gałęzie rodzą owoce nieśmiertelności. Zawarta jest w nich siła, moc, regeneracja. Pod koniec świata zostanie z niego sporządzony napój nieśmiertelności. AMESZA SPENTY (Amesza Spenta - aw...
Read More

AMENOUZUME

Shintoistyczna bogini, jedyne bóstwo płci żeńskiej z 5 bóstw towarzyszących Ninigiemu w jego wędrówce na ziemię. Poślubiona bogu Sarutahiko A. uważana jest za przedstawicielkę szamanizmu w shintó oraz za prekursorkę tańców hieratycznych kagura i za bóstwo opiekuńcze tancerek i tancerzy. Wg „mitu o niebiańskiej pieczarze”, A. odtańczyła przed wejściem do kryjówki Amaterasu „w tr...
Read More

AMENOMINAKANUSHI

Shintoistyczny bóg-prastwórca, tzw. „bóstwo chaosu”, personifikacja pierwszego aktu kosmogonii japońskiej. Wg księgi Kojiki, pojawia się jako pierwszy na Takama-no hara („Wysoka Równina Niebios”). Przez wielu współczesnych badaczy uważany jest za jedynego boga-prastwórcę, natomiast wg innych - za jednego z 5 prastwórczych bogów niebiańskich, „wyróżnionych bóstw nieba”, zamieszk...
Read More
error: Content is protected !!