„Oświetlająca Niebo”, „Bóstwo Kryjące się z Ambicją Wyświetlania Wszystkiego”) – naczelne bóstwo panteonu shintoistycznego, bogini Słońca lub światła. Jako bóstwo kultu przodków (legendarna założycielka rodu cesarskiego) patronuje domowi cesarskiemu w Japonii. A. jest siostrą Tsukiyomiego – boga Księżyca i Susanoo – boga wiatru i burzy. Zgodnie z wersją mitologiczną zawartą w Kojiki (712 r.) A. zrodzona została przy przemywaniu lewego oka podczas ablucji Izanagiego po jego ucieczce z Yomotsukuni (lub Yominokuni – „Krainy Zmarłych”). Jako jego ulubione dziecko otrzymała w darze krainę Takama-no hara/Takama-ga hara („Wysoka Równina Niebios”/ „Obszar Trwałego Chaosu”). Wg „mitu o niebiańskiej pieczarze”, A. oburzona grubiańskim zachowaniem brata Susanoo, ukryła się w pieczarze Ama-no iwa i zawaliła wejście olbrzymim kamieniem. Wtedy świat pogrążył się w ciemnościach, co wywołało niepokój wśród innych bogów. Po naradzie bogowie zdecydowali się wywabić A. z kryjówki, uciekając się do fortelu. Sprowadzono koguty z Tokoyo-no kuni („Kraina Nieprzemijalności / Nieśmiertelności”), które miały piać, bóg Amenokoyane wyrwał z korzeniami drzewo sakaki z góry Kagu, na którym inni bogowie powiesili sznury klejnotów, skrawki papieru i płótna (nigite) oraz lustro Yata-no kagami. Amenokoyane wyrecytował modlitwę norito, a bogini Amenouzume wystąpiła z zabawnym i uwodzicielskim tańcem, który wzbudził gromki śmiech bogów. A., słysząc dziwne odgłosy i śmiechy, wyjrzała z ciekawości z pieczary. Na pytanie A., dlaczego jest tak głośno i wszyscy się śmieją, Amenouzume odpowiedziała, iż wszyscy cieszą się z tego, że istnieje bóstwo, które przewyższa „boginię słońca”. Bogowie Amenokoyane i Futodama (syn Taka- mimusubiego) przynieśli lustro Yata-no kagami, aby A. mogła w nirp ujrzeć swoje oblicze. Gdy tylko A. zbliżyła się do lustra, bóg Tajikarao chwycił ją natychmiast za rękę i wyciągnął z jej kryjówki. Wtedy Amenokoyane i Futodama przewiązali skałę grubym powrozem, tak aby uniemożliwić A. powrót do pieczary. Świat został ponownie rozjaśniony. Susanoo zaś został ukarany i skazany na banicję. Następnie, zgodnie z mit. japońską, nastąpił okres zstępowania bóstw niebiańskich na ziemię i opanowania Japonii przez te bóstwa (j+ amatsu- -kami). Jak tylko złe duchy zostały wypędzone, a Ókuninushi dobrowolnie oddał władzę, A. wysłała swojego wnuka Ninigiego na ziemię, celem ustanowienia cesarstwa japońskiego. Ninigi był pradziadkiem legendarnego cesarza Jimmu. A. uważana jest więc za protoplastkę rodu cesarskiego. W 1872 r. bogini A. dołączona została do boskiej trójcy: Amenominakanushi, Kamimusubi i Taka- mimusubi, i odtąd te 4 bóstwa uważane są za najważniejsze bóstwa narodowe Japonii. Główna świątynia poświęcona A. to Ise-no jingu (prefektura Mie); A. czczona jest w naiku („przybytku wewnętrznym”) świątyni w Ise. Tu również przechowywane jest starożytne brązowe lustro uważane za słynne Yata-no kagami, będące shintai bogini (przedmiot, przez który przejawia się bóstwo i który je symbolizuje), które równocześnie jest najważniejszym przedmiotem z 3 świętych insygniów cesarskich sanshu-no jingi (lustro, miecz i klejnoty; zob. też Ninigi).

Add Your Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *